د "را" او "لام" حروفو احکام (تفخيم او ترقيق )

را :

د "را"  توری که چيری زور يا پيښ ولري يا د "را"  حرف خپله ساکن مخکې حرف يې زبر يا پيښ ولري نو پدې صورت تفخيم کيږي يعنی "را"  ډکه تلفظ کيږي .

مثالونه : رَبُّكَرُزِقُواْمَّرْفُوعَةٌعُرْفاً

2- که د "را"  حرف زير ولري يا "را"  ساکنه او مخکې حرف يې زير ولري نو پدې صورت کې ترقيق کيږي "را"  باريکه لوستل کيږي .

رِحْلَةَفِرْعَوْنَ

لام :

په لفظ جلاله (الله ج ) كې که د لام نه مخکې حرف زور يا پيښ ولری تفخيم کيږي "لام"  ډک تلفظ کيږي لکه : هُوَ اللَّهُنَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ

همدارنګه که د"لام"  نه مخکې حرف ساکن وي له هغه مخکې حرف زور يا پيښ ولري پدې صورت کې هم د "لام"  توری ډک ادا کيږي لکه :عَلَى اللَّهِاعْبُدُوا اللَّهَ وَاتَّقُوهُ .

۲- که "لام" نه مخکې حرف زير ولري يا د "لام" نه مخکې ساکن دهغه مخکې حرف زيرولري ترقيق کيږي يعنی "لام" ډک نه ادا کيږي لکه : قُلِ اللَّهُمّوَيُنَجِّي اللَّهَُ

مګر لام (ال) بغير له لفظ جلاله نه په نوروکلماتو کې په دوه ډوله دی :

 

1-  ال شمسی چې نه تلفظ کيږي بلکې په ورستی حرف  کې ادغام کيږي .

 لکه :ألنَّاسُ، أَلطَّآمَّة

د شمسی ال دپيږندنې علامه دا ده چې د لام نه وروسته حرف شد لرونکې وي .

2- ال قمري چې تلفظ کيږي ساکن وي د شد پرځای د غړوندي علامه ورباندې وي .

لکه :ألْقَمَرُ، ألْعَلِيمُ