صفت حج (از تصوير شماره 12 الى 15)
 
                     اركان وواجبات حج :
اركان حج :
1.             احرام بستن .
2.             ايستادن درعرفه.
3.             طواف افاضه.
4.             سعى بين صفا ومروه.
نزد احناف احرام، ايسادن عرفه وطواف افاضه ارکان حج است .
کسی که ارکان حج را ترک کند حج ان شخص نمی شود .
 واجبات حج :
1.             احرام از ميقات.
2.             ايستادن درعرفه تا غروب افتاب.
3.             شب را در مزدلفه ﮔذاشتن.
4.             شب هاى روزهاى تشريق را در منى سپرى نمودن .
5.             رمى جمرات.
6.             تراشيدن و يا كوتاه كردن موهاى سر.
7.             طواف وداع.
شروط وجوب حج
 براى مرد وزن:
1.             مسلمان بودن.
2.             عاقل بودن.
3.             بالغ بودن.
4.             ازاد بودن يعنى اينكه غلام نباشد.
5.             استطاعت مالى وبدنى .
وبرزنان : شرط ديـﮔراضافه مى شود وجود محرم با او,حال اينكه محرم شوهراو باشد ويا فردى از خانوداه كه بر او محرم باشد ونمى تواند با او ازدواج كند چه از طريق نسب باشد و چه از طريق سبب مباح مانند : پدر،عمو، خالو، پسر ، برادر، پسربرادر، پسرخواهر ، شوهر دختر شوهر مادر همه اينها چه از طريق شيرخوری و يا نسب باشد .  
و دليلش  حديث ابن عباسtمى باشد مى ﮔويد: از پيامبر صشنيدم که در دوران سخنرانی اش فرمودند : هيچ مردی با زن بيــانه تنهايى اختيار نكند،وهيچ زنی بدون محرم سفر نه کند، مردی استاده شد ﮔفت: يا رسول الله : همسرام به حج رفته , ومن براى فلانه غزوه ثبت نام کرده ام ،پيامبر ص فرمود : برو و همراه همسرت حج بکن   
و ازابن عمر رض روايت است كه پيغمبر خدا ج فرموده است :(هيچ زنی حق ندارد که به فاصله سه روز بدون محرم سفر کند)
و احاديث زيادى امده است که زن را از سفر به حج و غيره بدون محرم نهى می نمايد،زيرا كه زن ضعيف كمزور است و در سفر دوچار مشکلات می شود ، و توانايي رويارويى به آن را جز مردان ندارند , وزن طمعه چشم فاسقان است ، بنا بر اين محرم ضروری است تا از آن حفاظت و نــهبانی نمايد.
شرطهاى كه بايد در مَحْرَم موجود باشد .
محرمى كه همراى زن همراهى مى نمايد بايد دارى شرطهاى ذيل باشد:
1.             مسلمان بودن.
2.             عاقل بودن.
3.             بالغ بودن.
اﮔر زنى محرمى نيافت ويا از يافتن محرم نا اميد شد،بايد به نيابت خود كسى ديـﮔرى را به حج بفرستد.
مطالبى در مورد زنان مسلمان:
1.             اﮔر حج نفلى باشد زن بايد از شوهرش براى رفتن به حج اجازه بـﮔيرد،چون با رفتن زن به حج حق شوهر ضايع می شود.و بنا براين شوهر حق دارد زن را از رفتن به حج نفلی منع کند.
2.             به اتفاق علماء زن می تواند در حج يا عمره از مرد نيابت کند و به جای او حج نمايد همچنان می تواند زن ديـری به جای او حج نمايد دخترش باشد ويا زن ديـری .
3.             اﮔر زن در راه حج يا عمره زمان عادت ماهانه اش فرا رسيد ويا نفاسه شد ، به راهش ادامه دهد و حج خود راتکميل نمايد ، و همه کارهايی را که زنان ديـﮔر که در حالت پاکى انجام می دهند ، انجام دهد، و فقط طواف نکند،وار در حال نيت احرام عادت ماه انه اش شروع شد نيت احرام نمايد، چون برای نيت احرام طهارت شرط نيست .
4.             زن در وقت احرام بستن کارهايی را که مردان انجام می دهند،اوهم انجام دهد از قبيل غسل کردن و رفتن موهای ناپاک وکوتاه کردن ناخن,واشكالی ندارد ار به بدنش خوشبويی بمالد به شرطی که بوی آن تيز وتند نه باشد,زيرادر حديث از مادرمومنان  عايشه رض روايت است فتن : که ما همراه پيامبر ص بيرون می امديم و به هنـام بستن احرام مسک را به پيشاني های خود می ماليدم و وقتی عرق می کرديم بر چهرههای مان جاری می شد و پيامبرrآن را می ديد و ما را از آن نهی نمی کرد .
5.             به هنـﮔـام نيت احرام ، زن بايد برقع ونقاب خود را قبل از احرام بيرون بياورد، پامبرص فرموده است : ( زنی که احرام بسته است نقاب نزند ).
اما چهره اش را بدون نقاب بستن بپوشاند، به اين صورت که وقتی در معرض ديد بيـﮔـانـﮔـان قرار می يرد چهره اش را با روسری بپوشاند، وهمچنين دست هايش را بر پارچه ای بپوشاند.اما دستکش نپوشد ، زيرا که چهره و دستها عورت هستند ، و پوشاندن آن از مردان نا محرم در حالت احرام وغير احرام واجب است.
6.             زن در حالت احرام می تواند هر نوع لباس زنانه که آرايش و زينتی در آن نباشد و مشابهتی به لباس مردان نداشته باشد و تنـﮒ شفاف وکوتاه نباشد ، بپوشد ، بلکه لباس زن بايد فراخ ،سميک باشد.
و به اتفاق علماء زنی که در حالت احرام است می تواند پيراهن وزير شلوار و روسری و موزه بپوشد و ضروري نيست که لباس با رنـ مشخصى مثلا, سبز وغيره بپوشد، بلکه هر لباسی با هر رنـ باشد مى تواند بپوشد، وهر وقتی که خواهد آن را تبديل كند.
7.             براى زن جوازاست كه بعد از احرام لبيک بـﮔويد، به صورتى كه خودش
بشنود, وبلند كردن صدا براى زنان مكروه است.
چون بيم آن مى رود كه صداى آنها فتنة ايجاد مى كند. بخاطر اين سنت نيست كه زن اذان يا اقامت بـويد،و ار در نماز اشتباهى رخ دهد, و بخواهد متوجه كند, بايد كف بزند , وبرايشان سبحان الله فتن سنت نيست .
8.             بر زن لازم است كه در زمان طواف كاملاً حجاب داشته باشد, وصدايش را پاين بياورد، وچمهايش را از نـﮔـاه به نامحرمان حفاظت کند. و با مردان اختلاط نه کند، وفشار بر آنها نياورد بالخصوص در کنارحجراسود و رکن يمانی،و دروشه طواف کند، چون اختلاط کردن و برخورد بدن زن با مردان حرام است، و باعث فتنه می ردد، اما نزديک بودن در طواف به خانه کعبه وبوسيدن حجرالا سود ار ميسر باشد سنت هستند، بنا بر اين نبايد زن برای انجام دادن سنت مرتکب کار حرام بشود، وسنت برای زن اين است که از دور وقتی برابر حجر اسود قرار می يرد به سوى آن اشاره كند.  
9.             زنان در طواف و سعى بايد به طور عادی راه بروند، وبه اجماع علماء رمل کردن در طواف دور کعبه و در سعی بين صفا و مروه،ونيز اضطباع برزنان لازم نيست .
10.       زن در عادت ماهانه اش همه مناسک حج از قبيل احرام و وقوف درعرفه وشب ذراندن در مزدلفه و رمی جمرات را انجام بدهد، و فقط کعبه را طواف نکند تا وقتی که پاک شود، چنان که پيامير ص به عايشه رض فت:(همه کارهايی را که حاجی انجام می دهد انجام بده، غير از اينکه کعبه را طواف نکن، تا وقتی که پاک شوی).
                                      تذکير:
اكَر زنی طواف کرد و پس از اتمام کردن طواف عادت ماهانه او شروع شد، درهمين حالت می تواند سعی بين صفا ومروه را انجام دهد، زيرا که برای سعی بين صفا و مروه طهارت شرط نيست.
11.       زنان می توانند به همراه افراد کمزور وناتوان بعد ازپنهان شدن مهتاب از مزدلفه حرکت نمايند وجمره عقبه را رمی نمايند،چون شلوغی روز برای ايشان خطرناک است .
12.       زن برای حج و عمره از موهای سرش به قدر يک بند انـشت کوتاه کند، و تراشيدن موی سر برايش جايز نيست.
13.       زنی که عادت ماهانه دارد وقتی جمره عقبه را رمی کرد و موهای سرش را کوتاه نمود از احرام بيرون بيايد ، و آنچه که به خاطر احرام بر او حرام شده بود ، برايش حلال می ردد، و برای شوهرش زمانی حلال می شود که طواف افاضه را انجام دهد،ار پيش از طواف افاضه با شوهرش اميزش کرد فديه بر او واجب می شود ،  و فديه ان ذبح کردن يک وسفد در مکه و توزيع ان بين فقرای حرم است.
14.        اكَر عادت ماهيانه زن بعد از طواف افاضه شروع شد، بعد از ادای حج به سوی شهر خود سفر نمايد، و طواف وداع بر او واجب نيست ، چون از عايشه رض روايت است که کَفت : ( که صفيه بنت حيي بعد از انجام طواف افاضه عادت ماهيانه اش شروع شد و اين قضيه را براى رسول خدا ج ذکر کردم ،فرمود :آيا همين ما را به تاخير افتاده است ؟فتم ای رسول الله او از مشاعر برشته و کعبه را طواف کرده است ، و بعد از ان عادت ماهانه اش شروع شده است ، فرمود پس حرکت کنيد).     
واز ابن عباس رض روايت است که پيغمبر ص به مردم، امر کرد که اخرين عمل شان در روزهای حج طواف باشد، مـﮔر زنان حايضه و نفاسه از اين مستثنا می باشند.
از كتاب حج وعمره تصنيف/ شيخ عبد الله بن جبرين رحمه الله  
تتبع ونـﮔـارش / شيخ دوكتر ناصر العبيد
مترجم / عزت الله مخلص
Izat.pashtoon@yahoo.com